Smartfon w procesie dydaktycznym

Dynamizm współczesnego świata zachwyca, przeraża i stawia przed ludźmi nowe wymagania. Dotyczy to różnych sfer naszego życia. Rewolucja technologiczna ułatwia nam funkcjonowanie, pracę, naukę, poszerza możliwości komunikacji i rozrywki. Niesie za sobą również zagrożenia, z którymi ludzie muszą się zmierzyć. Nowoczesne smartfony trafiają w ręce coraz młodszych użytkowników. Wobec powyższych problemów, szkoła i edukacja stają w obliczu refleksji  i poszukiwania rozwiązań w temacie nadmiernego korzystania przez dzieci i młodzież z tabletów czy smartfonów. Znawcy tematyki akcentują ambiwalencję zjawiska. Mówi się o zaletach i korzyściach związanych z używaniem nowoczesnych urządzeń informacyjno-komunikacyjnych z dostępem do Internetu, ale również o poważnych zagrożeniach.

Celem niniejszego artykułu jest wzbudzenie refleksyjności i dyskusji w kwestii używania przez młodzież smartfonów w procesie edukacyjnym i na co dzień.

Do kluczowych zagrożeń związanych z nadmiernym użytkowaniem nowoczesnych urządzeń, specjaliści zaliczają uzależnienia – fonoholizm, wyobcowanie ze świata rzeczywistego na rzecz przebywania w cyberprzestrzeni, a tym samym zubożenie kontaktów społecznych, rozluźnienie więzi rodzinnych. Technologie wypierają potrzebę spotkań z rówieśnikami typu face to face. Rozmowy są realizowane poprzez komunikatory, sms-y, a emocje wyrażane w postaci graficznych symboli. Wszystko to ma ogromny wpływ na sferę emocjonalną, poznawczą dzieci i młodzieży. Naukowcy dowodzą, że świat wirtualny jest dobrym miejscem dla rozwoju przemocy rówieśniczej, która może wyrządzć bardzo duże krzywdy w psychice drugiego człowieka (Pyżalski, 2012, Dębski, 2016, Jabłońska, 2018). Mówi się o dręczeniu, szantażowaniu, stosowaniu wyzwisk i wulgaryzmów w stosunku do innych użytkowników. Częste przebywanie online zwiększa prawdopodobieństwo dostępu do niewłaściwych treści, promujących pornografię, przemoc, rasizm, hazard i inne. Młodzież jest narażona na uzależnienia od gier komputerowych. Bardzo często promują one przemoc, negatywne wartości. Obserwacja takich scen powoduje desensytyzację – zwiększa tolerancję na takie zachowania. Dziecko widząc podobne sytuacje w świecie rzeczywistym może nie reagować, uznając je za naturalne. Dochodzi również do naśladowania przez dzieci zaobserwowanych aktów przemocy.    

Przy wielu zagrożeniach ze strony nowoczesnych technologii, przede wszystkim telefonów komórkowych z dostępem do internetu, należy wskazać zalety.

Jednym z istotnych aspektów jest dostęp praktycznie do każdej informacji w bardzo krótkim czasie.  W obszarze edukacyjnym, pisane źródła informacji, często trudno dostępne – np książki w bibliotece – stają się mniej atrakcyjnym źródłem. Dla uczniów, przedstawicieli pokolenia Z, którzy od zawsze funkcjonują w świecie wirtualnym, o wiele wygodniej jest korzystać z technologii w poszukiwaniu wiedzy. Internet daje mnóstwo możliwości edukacyjnych. Dedykowane temu platformy umożliwiają realizację kursów i szkoleń. Proces edukacyjny w szkole jest uatrakcyjniany przez narzędzia interaktywne przy użyciu telefonów komórkowych. Przykładem mogą być quizy przygotowywane na stronie https://kahoot.it/ czy strona Learning Apps. Uczeń ma dostęp do filmów edukacyjnych, wykładów, prezentacji. Komórka przydaje się również do nauki języków obcych. Służą temu odpowiednie platformy, ale również komunikacja za pomocą komunikatorów z ludźmi z innych krajów, bez wychodzenia z domu.

Warto również wspomnieć o koncepcji BYOD (ang. bring your own device, co oznacza „weź swoje urządzenie”), która staje się coraz bardziej powszechna. O koncepcji szeroko można poczytać na stronie https://www.trainingzone.co.uk/lead/strategy/byot-bring-your-own-training, i chociaż dotyka ona kwestii użytkowania urządzeń przez pracowników firm, łatwo przenieść jej tezy na grunt edukacji. Twierdzi się, że korzystanie z urządzeń osobistych – laptopów, smartfonów, tabletów – może poprawić satysfakcję pracowników, a także poprawić wydajność dzięki znajomości urządzenia na wysokim poziomie. Praca na własnym sprzęcie jest prosta i łatwa. Wykorzystując urządzenie osobiste np. podczas szkoleń, pomija się etap wstępny, dotyczący poznawania urządzenia oraz stresu z tym związanego. Użytkownik sprawnie przechodzi do etapu przyswajania wiedzy.  

Podsumowując, warto poczynić refleksję dotyczącą nowoczesnych rozwiązań w edukacji, dopuszczających użytkowanie smartfonów, tabletów w procesie dydaktycznym. Faktem jest, że od postępu technologicznego nie uciekniemy. Przy wielu zagrożeniach warto może jednak wprowadzać młodzież w świat wiedzy, pokazując interesujące zastosowania urządzeń mobilnych oraz wykorzystać umiejętności uczniów w zakresie posługiwania się nimi.  

Joanna Jaworska

 

Bibliografia

Dębski, M., Nałogowe korzystanie z telefonów komórkowych, Szczegółowa charakterystyka zjawiska fonoholizmu w Polsce. Raport z badań, Gdynia 2016, https://dbamomojzasieg.com/pobierz-raport/ dostęp z dnia 22.02.2019 r., godz. 22:52  

Jabłońska, M., R., Człowiek w cyberprzestrzeni. Wprowadzenie do psychologii Internetu, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2018

Pyżalski,  J., Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowania młodzieży, Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2012

 

Netografia

https://www.webcomm.eu/slyszeliscie-juz-o-byod/ dostęp z dnia 02.03.2019 r.

https://www.trainingzone.co.uk/lead/strategy/byot-bring-your-own-training dostęp z dnia 02.03.2019 r.